مدیریت شهری مجموعه ای از فعالیت هاست که همراه با هم ، توسعه کالبدی ، اقتصادی و اجتماعی شهرها را شکل داده و هدایت می کند. بنابراین وظیفه اصلی مدیریت شهری مداخله در شهرها ، به منظور ارتقاء توسعه اقتصادی و بهروزی مردم و تأمین خدمات ضروری آنان است . شهرستان نور دارای پنج شهر نور ، رویان ، ایزدشهر ، چمستان و بلده است . برای اینکه بهتر بتوانیم معیار انتخاب گزینه های بومی و غیر بومی برای شهرداری های شهرهای شهرستان نور را بررسی کنیم ، باید ابتدا چالش های پیش روی مدیریت شهری در این شهرستان را بدانیم . در ادامه به چند چالش اساسی اشاره می کنیم:
- شهرهای شهرستان نور عمدتا به لحاظ اقتصادی ، اجتماعی و زیرساختی کمتر توسعه یافته هستند.
- بهره گیری از فرصت ها و منابع در شهرهای شهرستان نور بسیار پایین است .
- نسبت قابل توجهی از نیروی کار در شهرهای این شهرستان به فعالیت های کشاورزی مشغول هستند.
- شهرهای شهرستان نور نقش اداری نسبتا کمی دارند و عموما" مرکز تجمع خدمات عمومی رده پایین از جمله مراکز بهداشت و مدرسه هستند.
- شهرهای شهرستان نور در تولید منطقه ایی و ملی نقش کمی دارند ، اما به عنوان مرکز ارایه دهنده کالا و خدمات به ساکنین نواحی پیرامونی و همچنین فراهم آوردن دسترسی به شبکه های حمل و نقل منطقه ایی و ملی(ساری و تهران) نقش مهمی دارند .
- شهرهای این شهرستان بیشتر تأمین کننده خدمات مورد نیاز کشاورزان وروستاییان هستند.
- در شهرهای شهرستان نور به دلیل اندازه کوچک شان روابط اجتماعی از نوع نخستین و رو در رو و ساده است .
- انسجام اجتماعی در شهرهای شهرستان نور زیاد است و به همین دلیل دست یابی به اهداف جمعی آسانتر است .
- در شهرهای شهرستان نور ، به دلیل اندازه کوچک این شهرها روابط اجتماعی بیشتر عاطفی است .
- در شهرهای این شهرستان به دلیل اندازه کوچک شان بیشتر ، نظارت های اجتماعی غیر رسمی مشاهده می شود.
- دلیل نوع طبیعت شهرستان در شهر های شهرستان نور به امکانات طبیعی دسترسی بیشتری وجود دارد .
با توجه به معیارهای اجتماعی و عاطفی خاصی که در شهرهای شهرستان نور حاکم است و همچنین ویژگی های اقتصادی و کارکردی این شهرها ، شوراهای محترم باید در بدو امر گزینه هایی را بررسی کنند که شناخت لازم نسبت به شهر ، محیط اجتماعی شهر ، اقتصاد شهر ، خواسته های شهروندان و نوع گسترش کالبدی شهر را دارند. شاید شوراها بیشتر در بحث توافق خود با گزینه های احتمالی مانور دهند ، اما باید بدانند که ، گزینه ایی که با آنها توافقی ندارند، اما شهرشان را می شناسند و با شهروندانشان نزدیکی اجتماعی و فرهنگی دارند بهتر از گزینه هایی هستند که با آنها توافقی دارد، اما از شناخت شهر و شهروندان بی بهره هستند . چرا ؟ قطعا" گزینه ایی که نزدیکی اجتماعی و فرهنگی با شهروندان یک شهر دارد (گزینه بومی) بار بسیار بزرگی را در خصوص ارتباط با شهروندان از شوراها برخواهد داشت و شوراها با خیال آسوده تری می توانند به وظایف نظارتی خود بپردازند. اما گزینه هایی که با شهر و شهروندانش از لحاظ فرهنگی و اجتماعی بیگانه هستند (گزینه های غیر بومی ) هرچند که مدیران لایقی باشند ، اما به دلیل عدم شناخت با جوانب مختلف شهر و اتخاذ رویکردهای اشتباه ، هم خودشان با چالش مواجه می شوند و هم شوراهای شان را با چالش مواجه می کنند.
البته در بین گزینه های بومی هم ، هر گزینه ایی نمی تواند مناسب باشد ، زیرا هستند گزینه هایی که شناخت لازم را با مسائل شهری (اقتصاد شهر ، شهروندان ، فرهنگ شهر ، اجتماع شهری ، ساختار شهری و ...) ندارند. در نتیجه ، شوراهای محترم باید تلاش کنند تا بررسی دقیقی از سرمایه های اجتماعی شهر خود داشته باشند ، که اگر بررسی دقیقی داشته باشند ، با انتخاب یک گزینه بومی خوب برای مدیریت شهری ، می توانند برای چهار سال ، هم برای خودشان و هم شهرشان یک دوره مدیریت شهری طلایی رقم بزنند. اما اگر این بررسی دقیق نباشد بعد از مدتی ناچار به تغییر پی در پی مدیریت شهری می شوند ، همانگونه که در سالیان اخیر دیدیم و چهال سال پیش رو را با افول مدیریت شهری در شهر تحت مدیریت خود سپری خواهند کرد.
با آرزوی توسعه و پیشرفت برای شهرستان نور
دکتر علی شیخ اعظمی
عضو هیأت علمی دانشگاه